Πολύποδες παχέος εντέρου

Τί είναι οι πολύποδες;

Οι πολύποδες του πεπτικού συστήματος είναι μικροί όγκοι που αναπτύσσονται στον πεπτικό σωλήνα (οισοφάγος, στομάχι, λεπτό και παχύ έντερο). Οι πολύποδες που βρίσκονται στο παχύ έντερο ονομάζονται πολύποδες του παχέος εντέρου. Υπάρχουν στο 1/3 με 1/2 του πληθυσμού και συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα. Ωστόσο κάποιοι από τους πολύποδες εάν δεν αφαιρεθούν μπορεί να εξαλλαχθούν σε κακοήθεις όγκους (καρκίνο), για αυτό πρέπει όταν εντοπίζονται να μην αφήνονται στην τύχη τους.

Ποιά είναι τα συμπτώματα των πολυπόδων του παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες του παχέος εντέρου συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα. Σημαντική αύξηση του μεγέθους τους όμως μπορεί να προκαλέσει απόφραξη, ενώ άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή μπορεί λόγω μικροαιμορραγιών να εμφανίσουν συμπτώματα από πτώση του αιματοκρίτη τους.

Πώς ανευρίσκονται οι πολύποδες του παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες ανευρίσκονται κατά την προληπτική εξέταση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου ή σε εξέταση που διενεργείται για κάποιο άλλο αίτιο. Ο στόχος της προληπτικής εξέτασης άλλωστε είναι η ανεύρεση των πολυπόδων πριν εξελιχθούν σε καρκίνο. Σήμερα πρακτικά χρησιμοποιείται:

• Η κολονοσκόπηση στην οποία εξετάζεται η εσωτερική επιφάνεια ολόκληρου του παχέος εντέρου και προσφέρει τη δυνατότητα άμεσης ενδοσκοπικής αφαίρεσης των πολυπόδων,

• Η σιγμοειδοσκόπηση που εξετάζει το εσωτερικό του ορθού, του σιγμοειδούς και τμήματος ή ολόκληρου το κατιόντος χωρίς να απαιτεί ολική προετοιμασία του παχέος εντέρου και χωρίς να χρειάζεται καταστολή. Η προετοιμασία της απαιτεί μόνο υποκλυσμούς και η ανεύρεση βλάβης διατηρεί το πλεονέκτημα της διαγνωστικής και της θεραπευτικής παρέμβασης. Η σιγμοειδοσκόπηση όμως εξετάζει μόνο το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου και η παρουσία βλάβης απαιτεί διενέργεια και ολικής κολονοσκόπησης.

• Η αξονική (ή εικονική) κολονοσκόπηση όπου σε αξονικό τομογράφο και με ειδικό λογισμικό εξετάζεται το μωσαϊκό της εσωτερικής επιφάνειας ολόκληρου του παχέος εντέρου. Μειονεκτήματα της είναι το κόστος, η ακτινοβολία, η ανάγκη ολικής προετοιμασίας του εντέρου και η αδυναμία διαγνωστικής ή θεραπευτικής παρέμβασης. Ενίοτε βλάβες μικρές ή επίπεδες μπορεί να μην εντοπιστούν, ενώ φυσιολογικά ευρήματα μπορεί να ερμηνευτούν ως βλάβες (πχ σύγχυση κοπράνων με πολύποδες). Φυσικά η υποψία παρουσίας βλάβης επιβάλλει και σε αυτή την περίπτωση να διενεργηθεί κολονοσκόπηση.

• Η εξέταση κοπράνων για παρουσία αίματος (fecal occult blood test & fecal immunohistochemical test). Θετικό αποτέλεσμα δεν οφείλεται απαραίτητα σε πολύποδα. Επειδή όμως οι πολύποδες αιμορραγούν σχετικά εύκολα, θετικό αποτέλεσμα επιβάλλει και εδώ τη διενέργεια ολικής κολονοσκόπησης.

• Η εξέταση κοπράνων για κύτταρα του βλεννογόνου με διαταραχές στο γενετικό τους υλικό (cologuard test). Είναι μια μη επεμβατική προληπτική εξέταση, πιο ευαίσθητη από τις υπόλοιπες εξετάσεις κοπράνων, με μεγαλύτερο όμως κόστος και με περιορισμένη διαθεσιμότητα. Όπως στις προηγούμενες περιπτώσεις, έτσι και εδώ, θετικό εύρημα επιβάλλει τη διενέργεια ολικής κολονοσκόπησης.

Υπάρχουν βέβαια και οι τεχνικές του παρελθόντος με χορήγηση σκιαγραφικού μέσου από το ορθό και ακτινοσκόπηση, έχουν όμως σήμερα σχεδόν εγκαταλειφθεί.

Πώς αντιμετωπίζονται οι πολύποδες του παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες αφαιρούνται από γαστρεντερολόγους και χειρουργούς εκπαιδευμένους στην ενδοσκοπική αφαίρεση πολυπόδων. Χρησιμοποιώντας ειδικό εξοπλισμό, αφαιρούν ενδοσκοπικά τις περισσότερες από τις βλάβες ανώδυνα, με πολύ μικρό κίνδυνο και με χαμηλό κόστος.

Τί συμβαίνει αφού αφαιρεθούν οι πολύποδες;

Οι πολύποδες που αφαιρούνται αποστέλλονται για παθολογοανατομική εξέταση (βιοψία). Ενδεχομένως να υποβληθείτε και πάλι στο μέλλον σε κολονοσκόπηση, ανάλογα με τον αριθμό, το μέγεθος και το είδος των πολυπόδων που αφαιρέθηκαν. Εάν υπάρχει ψηλότερη του μέσου όρου πιθανότητα να επανεμφανιστούν πολύποδες, με τακτικό έλεγχο ανευρίσκονται και αφαιρούνται εγκαίρως. Επίσης, ανάλογα με το είδος των πολυπόδων που θα ανευρεθούν, μπορεί να χρειαστεί να υποβληθούν σε ενδοσκοπικό έλεγχο και άτομα της οικογένειας σας.

Μπορούν να προληφθούν οι πολύποδες του παχέος εντέρου;

Για να μειωθεί η πιθανότητα ανάπτυξης πολυπόδων (και καρκίνου) στο παχύ έντερο θα πρέπει:

• Να ακολουθείτε δίαιτα χαμηλή σε λίπη και πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και ίνες,

• Να μην είστε υπέρβαροι,

• Να μην καπνίζετε,

• Να ασκείστε τακτικά,

• Να μην καταναλώνετε πολύ αλκοόλ.